Menu

Amatör Uydu Haberleşmesi – İstasyon Kurulumu

Bu bölümde örnek bir uydu istasyonu için bir önceki bölümlerde anlatılan bileşenlerden örnek bir istasyon için seçimler yapılacak ve bu seçimler doğrultusunda istasyonun faal edilmesi için yapılması gerekenler anlatılacaktır. Bütçeniz dahilinde alternatif bileşen seçimleri yapabilirsiniz, üç aşağı beş yukarı bu bileşenlerin kurulumu ve ayarları birbirine benzer olacağı için bu doküman size yol gösterici olacaktır.

Kurulacak olan istasyonun amacı VHF ve UHF frekanslarında çalışan uyduların ilk fırlatma sonrasındaki aktivasyonu dahil olmak üzere uyduların telekomut işlemlerin yapılması, telemetri verilerinin alınması ve çözülmesi, ses veya veri haberleşmesine izin veren uydular üzerinden haberleşme gerçekleştirilmek olacaktır.

Bu bölümde yapılacak donanı, yazılım seçimleri ve konfigürasyonları olabildiğince erişilebilirlik ve kolay ayağa kaldırılabilirlik gibi kriterlerle belirlenecek olup benzeri sistemler (yazılım veya donanım) için küçük konfigürasyon değişiklikleri ile bölümde aktarılacak bilgilerin uyumlandırılabilmesi hedeflenmiştir.

İstasyon Bileşenlerinin Seçimi

Bu doküman kapsamında kurulumu anlatılacak istasyonumuzda aşağıdaki bileşenlerin kullanılması planlanmıştır;

  • Alıcı verici telsiz sistemi olarak en yaygın kullanılan Kenwood TS-2000 modeli tercih edilmiştir,
  • Bilgisayar olarak standart bir x86 tabanlı bilgisayar kullanılması tercih edilmiştir,
  • Bilgisayar üzerinde işletim sistemi olarak Linux kullanılması tercih edilmiştir,
  • Bu çalışmada bilgisayar üzerinde çözümleme işlemlerini yapabilmek amacı ile modem yerine Rigexpert Standard USB ses arayüzü kullanılması tercih edilmiştir, çözümleme işlemleri için “hldigi” yazılımı kullanılması tercih edilmiştir,
  • Rotor sistemi olarak YAESU G-5500 Az/El sistemi tercih edilmiştir,
  • Rotor bilgisayar arabirimi olarak YAESU GS-232 tercih edilmiştir,
  • Uydu takip, telsiz ve rotor kontrol yazılımı olarak (doküman yazarı TA7W Barış Dinç’in de geliştiricisi olduğu) Gpredict yazılımı tercih edilmiştir,
  • Anten kablosu olarak LMR-400 tercih edilmiştir (LMR-400 VHF/UHF frekanslarında düşük kayıplıdır, kolay temin edilebilir, konnektörleri kolay bulunabilir, heliax kabloya göre esnekliği ve kıvrılabilirliği daha yüksektir)
  • 13.8V DC güç kaynağı olarak Kenwood PS-60 kullanılması tercih edilmiştir,
  • Anten kulesi olarak MİTAŞ/ASELSAN kuleleri tercih edilmiştir,
  • Anten olarak M2 Antennas 2MXP22A VHF ve 436CP30 UHF antenlerinden 2’şer adet kullanılması tercih edilmiştir,
  • VHF combiner/splitter olarak M2 Antennas 2M-2PRTPD tercih edilmiştir,
  • UHF combiner/splitter olarak M2 Antennas 70CM-2PRTPD tercih edilmiştir,
  • VHF Anten preamplifikatörü olarak SSB Electronics SP-200 kullanılması tercih edilmiştir,
  • UHF Anten preamplifikatörü olarak SSB Electronics SP-70 kullanılması tercih edilmiştir.

İstasyon Bileşenlerinin Kurulumu

Yer Kontrol İstasyonumuzun yapılan bileşen seçimleri doğrultusunda kurulumu aşağıdaki adımlar çerçevesinde gerçekleştirilir;

  • Kenwood TS-2000 telsiz ile adaptör arasındaki bağlantı aşağıdaki şekilde yapılarak adaptör 220VAC/50Hz şehir cereyanına bağlanır,
Şekil 17 TS-2000 DC Güç Kaynağı Bağlantısı

Resim-1. TS-2000 DC Güç Kaynağı Bağlantısı.

  • Kenwood TS-2000 ile Rigexpert ses uyulama arabirimi arasında aşağıdaki ACC-2 bağlantısı yapılır

    Şekil 18 TS-2000 Ses Arabirimi Bağlantısı

    Resim-2. TS-2000 Ses Arabirimi Bağlantısı.

Resim-3. TS-2000 Ses Arabirimi Bağlantı Şeması.

  • Rigexpert ses uyumlama arabirimi ile bilgisayar USB bağlantısı yapılır

Resim-4. Ses Arabirimi Bilgisayar Bağlantısı.

  • YAESU GS-232 ile PC arasındaki seri bağlantı bir USB-Seri çevirici kullanılarak yapılır ve YAESU GS-232 ile G5500 rotor kumanda kutusu arasındaki bağlantı aşağıda gösterilen bağlantı noktaları üzerinden yapılır,
Şekil 21 Rotor Kumanda Kutusu Bağlantıları

Resim-5. Rotor Kumanda Kutusu Bağlantıları.

  • G5500 rotor kumanda kurutu ile rotor arasında aşağıda gösterilen konnektörler üzerinden 2×6 kablo bağlantısı yapılır,

Resim-6.  Rotor Kumanda Kutusu ile Rotor Bağlantısı

  • Antenlerin kurulumu VHF antenler arasında en az 3 metre, UHF antenler arasında en az 1,5 metre olarak çekilde ve UHF ile VHF antenler arasındaki mesafe en az 3 metre olacak şekilde yapılır,

    Resim-7. Stack Yapısı

  • VHF antenleri 2 veya 4 metrelik LMR-400 kablosu ile splitter/combiner’ın kenar uçlarına bağlanır,

Resim-8. VHF Splitter ile Antenlerin Bağlantısı

  • UHF antenleri 1,75 veya 3,5 metrelik LMR-400 kablosu ile splitter/combiner’ın kenar uçlarına bağlanır,

    Resim-9. UHF Splitter ile Antenlerin Bağlantısı.

  • VHF splitter/combiner’in çıkış ucu preamplifikatörün anten portuna bağlanır,


Resim-10. VHF Anten/Splitter ile Preamplifikatör Bağlantısı.

  • UHF splitter/combiner’in çıkış ucu preamplifikatörün anten portuna bağlanır,

Resim-11. UHF Anten/Splitter ile Preamplifikatör Bağlantısı.

  • VHF pre-amplifikatörünün çıkış ucu istasyon içerisinde yer alan Kenwood TS-2000 telsizinin VHF konnektörüne bağlanır,

Resim-12. Telsiz ile VHF Preamplifikatör Bağlantısı.

  • UHF pre-amplifikatörünün çıkış ucu istasyon içerisind eyer alan Kenwood TS-2000 telsizinin UHF konnektörüne bağlanır,

Yukarıdaki bağlantılar tamamlandıktan sonra son olarak cihazlar üzerinde aşağıdaki ayarlar gerçekleştirilir;

Tablo 4 –Kenwood TS-2000 Menü Ayarları

Resim-13. Kenwood TS-2000 Menü Ayarları.

  • SATL basılı,
  • Trace veya Trace-R seçili,
  • VFO-A’da downlink frekansı ayarlı,
  • SUB’da uplink frekansı ayarlı,
  • Modülasyon türü seçili,
  • Güç (Power) maksimuma ayarlı.

Bu güne kadar deneyimlediğim VHF/UHF istasyonu işletme deneyimlerimi bu yazı ile kaleme almaya çalıştım. Umarım bu konuda çalışacak arkadaşlar için işlerine yarayacak bilgilere yer verebilmişimdir.

Şüphesiz ki yazımda eksik bıraktığım, tam anlatamadığım ya da sehven yanlış yazdığım konular olabilir. Bu ve benzeri konulardaki isteklerinizi ve görüşlerinizi yorumlarınız eşliğinde bizlere ulaştırmanız durumunda en kısa zamanda gerekli düzenlemeleri ve düzeltmeleri yapmaya çalışırız.

Saygılarımla

73’s de TA7W/OH2UDS

Baris Dinc


Önceki Bölüm Sonraki Bölüm


Yazı Dizisi İndeksi

1. BölümAmatör Uydu Haberleşmesi – Giriş
Amatör uydu haberleşmesi konusunda genel bilgiler ve giriş yazısı.

2. Bölüm – Uydular Hakkında Genel Bilgiler (Yörüngeler, uydular, doppler ve uzay haberleşmesi)
Yörüngelerin temel özellikleri ile alçak Dünya yörüngesindeki uydularda karşılaşılan doppler etkisi ve halihazırda kullanabildiğimiz amatör uydular hakkında bilgiler.

3. BölümAmatör Uydu İzleme İstasyonu Konumu ve Bileşenleri
Yazı dizisinde anlatılan ve kurulması hedeflenen yer istasyonu için ihtiyaçlar (gereksinimler).

4. BölümAmatör Telsiz Cihazı Özellikleri
Uydu haberleşmesi için kullanılabilecek amatör telsizlerin genel özellikleri ve kullanılabilecek telsiz cihazları için öneriler.

5. BölümBilgisayar ve Yazılımlar
Amatör uydu takip yazılımları ve bu yazılımların çalıştırılabileceği temel bilgisayar özellikleri, bilgisayar programlarının amatör uydu izleme ve takip çalışmalarındaki kullanımı.

6. BölümAnten Rotor Kontrol Arabirimi
Yönlü antenlerin kumanda işleminin hangi donanımlar ve yazılımlar yardımı ile yapılabileceği ve bunların istasyon için kullanımı.

7. BölümModem ve Ses Arayüzleri
Sayısal haberleşme yapabilmek amacıyla kullanılabilecek modemler ve bilgisayar-telsiz ses uyumlandırma cihazları.

8. BölümGüç ve Alıcı Amplifikatörleri
Alıcı antene ulaşan zayıf sinyallerin ön yükseltmesini yaparak iletim hattında (koaksiyel kablo) oluşacak zayıflamaların da etkisini azaltmak amacı ile kullanılan ön yükselteçler (preamplifikatörler) ve uydu çalışmalarında nadiren ihtiyaç duyulan ancak Ay yansıtması ya da meteor çalışmaları gibi yüksek güç gerektirecek çalışmalarda kullanabilecek güç yükselteçleri.

9. BölümAntenler ve Anten Kulesi
Amatör uydu çalışmaları için kullanılabilecek farklı yapıda ve polarizasyon özelliklerine sahip antenler ve bu antenlerin anten kulelerine montajı, bölüm kapsamında anten birleştirme ve güç bölme amacıyla kullanılan birleştirici/bölücü elemanlar.

Print Friendly, PDF & Email
Beğen  13
Avatar
Yazar

Dünya'daki Mars Projesi (Mars on Earth Project) kurucusu. Elektronik Mühendisi. Proje yazılım ve donanım sorumlusu. Amatör telsiz çağrı işareti TA7W.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir